1. Tozutup savuran rüzgârlara,

(Konu: İlahi kudret | Ana mesaj: Her hareket Allah’ın emriyledir)

Sûre, kâinattaki düzeni yöneten ilahi kudrete yeminle başlar.

2. Yük taşıyan bulutlara,

(Konu: Rahmet | Ana mesaj: Rızık semadan gelir)

Yağmur yüklü bulutlar Allah’ın rahmetini taşır.

3. Kolayca akan (gemilere),

(Konu: Düzen | Ana mesaj: Hareket bile ölçülüdür)

Denizde akan gemiler ilahi takdirle yol alır.

4. İşleri paylaştıranlara ki,

(Konu: İlahi taksim | Ana mesaj: Her iş görevli meleklerledir)

Evren başıboş değildir; her şey görevle yürür.

5. Şüphesiz size vaad edilen (kıyamet) mutlaka gerçektir.

(Konu: Ahiret | Ana mesaj: Vaad kesindir)

Yeminlerin cevabı: Hesap günü gerçektir.

6. Ceza günü de mutlaka gerçekleşecektir.

(Konu: İlahi adalet | Ana mesaj: Hesap kaçınılmazdır)

Adalet, ahirette tam tecelli eder.

7. Yollarla dolu göğe andolsun ki,

(Konu: Kâinat | Ana mesaj: Gökler delildir)

Gökyüzündeki düzen, tesadüf değildir.

8. Siz gerçekten tutarsız sözler içindesiniz.

(Konu: İnkâr | Ana mesaj: Hak karşısında çelişki artar)

İnkâr eden, kendi içinde çelişir.

9. Ondan (Kur’an’dan) çevrilen, ancak çevrilmiş olan kimselerdir.

(Konu: Hidayet | Ana mesaj: Kalbi kapalı olan yüz çevirir)

Hak, isteyene açıktır.

10. Kahrolsun o yalancılar!

(Konu: Yalan | Ana mesaj: Yalan helâke götürür)

Gerçeği bilerek çarpıtmak ağır bir suçtur.

11. Onlar bir gaflet içinde dalmışlardır.

(Konu: Gaflet | Ana mesaj: Dalgınlık helâktir)

Dünya sarhoşluğu gerçeği unutturur.

12. “Ceza günü ne zaman?” diye sorarlar.

(Konu: Alay | Ana mesaj: Alay gerçeği değiştirmez)

İnkârcılar hesabı küçümser.

13. O gün onlar ateş üzerinde sınanacaklardır.

(Konu: Azap | Ana mesaj: İnkarın bedeli vardır)

İman edilmeyen gerçek, azapla öğretilir.

14. “Tadın bakalım fitnenizi! İşte acele istediğiniz şey budur.”

(Konu: İlahi cevap | Ana mesaj: Alay karşılıksız kalmaz)

İnsan, istediği şeyin sonucuna katlanır.

15. Şüphesiz takvâ sahipleri cennetler ve pınarlar içindedirler.

(Konu: Cennet | Ana mesaj: Takvâ kurtuluştur)

Allah’tan sakınanlar mükâfata erişir.

16. Rablerinin kendilerine verdiğini alırlar. Çünkü onlar bundan önce iyilik edenlerdi.

(Konu: Amel | Ana mesaj: İyilik karşılıksız kalmaz)

Dünya amelleri ahireti belirler.

17. Geceleri pek az uyurlardı.

(Konu: İbadet | Ana mesaj: Gece ibadeti değerlidir)

Salih kullar geceleri Allah’a yönelirdi.

18. Seher vakitlerinde bağışlanma dilerlerdi.

(Konu: İstiğfar | Ana mesaj: Tevbe hayat kurtarır)

Seher vakti rahmetin en yakın olduğu zamandır.

19. Mallarında muhtaç ve yoksullar için bir hak vardı.

(Konu: Sosyal adalet | Ana mesaj: Paylaşmak imanın parçasıdır)

Gerçek takvâ sadece ibadetle sınırlı değildir.

20. Yeryüzünde kesin inananlar için nice deliller vardır.

(Konu: Tefekkür | Ana mesaj: Kâinat konuşur)

Doğa, iman eden için ayetlerle doludur.

21. Kendi nefislerinizde de. Hâlâ görmüyor musunuz?

(Konu: İnsan | Ana mesaj: İnsan da bir delildir)

İnsan, kendine baksa Rabbini bulur.

22. Gökte rızkınız ve size vaad edilenler vardır.

(Konu: Rızık | Ana mesaj: Rızık endişe edilmez)

Rızık Allah’ın takdiridir.

23. Göklerin ve yerin Rabbine andolsun ki, bu (vaad edilenler) sizin konuşmanız kadar gerçektir.

(Konu: Yemin | Ana mesaj: Hakikat tartışılmazdır)

Allah, insanın en kesin bildiği şeye benzeterek vurgular.

24. İbrahim’in ağırlanan misafirlerinin haberi sana geldi mi?

(Konu: Misafirlik | Ana mesaj: İlahi mesajlar bazen günlük olaylar üzerinden gelir)

Hz. İbrahim’e gelen meleklerin kıssasına giriş yapılır.

25. Onlar İbrahim’in yanına girdiklerinde “Selâm!” demişlerdi. O da “Selâm! Tanınmayan kimseler” dedi.

(Konu: Selam | Ana mesaj: Selam, güven ve barışın ifadesidir)

Misafirlerin kimliği bilinmemektedir.

26. Ailesinin yanına giderek semiz bir buzağı getirdi.

(Konu: İkram | Ana mesaj: Misafire cömert davranmak)

Hz. İbrahim’in misafirperverliği vurgulanır.

27. Onu önlerine koydu. “Yemez misiniz?” dedi.

(Konu: Misafir adabı | Ana mesaj: İkramda ısrar edilebilir)

Misafirlerin yememesi dikkat çeker.

28. Onlardan içine bir korku düştü. “Korkma” dediler ve ona bilgin bir oğul müjdelediler.

(Konu: Müjde | Ana mesaj: Allah umulmadık anda müjde verir)

Melekler gerçek kimliklerini açığa vurur.

29. Karısı çığlık atarak geldi, elini yüzüne vurdu: “Ben kısır bir kadınım!” dedi.

(Konu: Hayret | Ana mesaj: İlahi kudret aklın sınırlarını aşar)

Hz. Sâre’nin şaşkınlığı anlatılır.

30. “İşte Rabbin böyle buyurdu. Şüphesiz O, hüküm ve hikmet sahibidir, bilendir.” dediler.

(Konu: İlahi takdir | Ana mesaj: Allah’ın vaadi kesindir)

Müjdenin Allah katından olduğu belirtilir.

31. İbrahim dedi ki: “Ey elçiler! Göreviniz nedir?”

(Konu: Merak | Ana mesaj: İlahi elçiler sorgulanabilir)

Asıl görevin açıklanması istenir.

32. “Biz suçlu bir topluma gönderildik.” dediler.

(Konu: Helâk | Ana mesaj: Zulüm karşılıksız kalmaz)

Lût kavmine gönderildikleri belirtilir.

33. “Üzerlerine çamurdan taşlar göndermek için.”

(Konu: Ceza | Ana mesaj: İlahi azap belirli ve ölçülüdür)

Azabın türü açıklanır.

34. “Rabbin katında aşırı gidenler için işaretlenmiş taşlar.”

(Konu: İlahi adalet | Ana mesaj: Ceza kime aitse ona ulaşır)

Azabın rastgele olmadığı vurgulanır.

35. Orada müminlerden kim varsa çıkardık.

(Konu: Kurtuluş | Ana mesaj: İman, felaketten korur)

İnananlar helâkten kurtarılır.

36. Orada bir evden başka Müslüman bulmadık.

(Konu: Azınlık | Ana mesaj: Hak bazen çok az kişiyle temsil edilir)

Lût’un evi kastedilir.

37. Can yakıcı azaptan korkanlar için orada bir ibret bıraktık.

(Konu: İbret | Ana mesaj: Geçmiş, ders almak içindir)

Helâk kıssalarının amacı açıklanır.

38. Musa’da da bir ibret vardır. Hani onu apaçık bir delille Firavun’a göndermiştik.

(Konu: Peygamberlik | Ana mesaj: Hak delille gelir)

Hz. Musa kıssasına geçiş yapılır.

39. Ama Firavun gücüne güvenerek yüz çevirdi ve “Bu bir büyücüdür ya da delidir” dedi.

(Konu: Kibir | Ana mesaj: Güç, hakikati kör edebilir)

Firavun’un inkârı anlatılır.

40. Biz de onu ve askerlerini yakalayıp denize attık. O kınanmıştı.

(Konu: Son | Ana mesaj: Zulmün sonu helâktir)

Firavun’un akıbeti belirtilir.

41. Âd kavminde de ibret vardır. Hani onların üzerine uğursuz bir rüzgâr göndermiştik.

(Konu: Helâk | Ana mesaj: İlahi ceza kaçınılmazdır)

Âd kavminin sonu anlatılır.

42. Üzerine estiği her şeyi kül gibi savuruyordu.

(Konu: Kudret | Ana mesaj: Allah’ın azabı her şeyi yok edebilir)

Rüzgârın yıkıcılığı tasvir edilir.

43. Semûd kavminde de ibret vardır. Onlara bir süreye kadar geçinin denmişti.

(Konu: Mühlet | Ana mesaj: Allah azabı hemen indirmez)

Semûd’a tanınan süre hatırlatılır.

44. Ama Rablerinin buyruğuna başkaldırdılar, bunun üzerine göz göre göre onları yıldırım yakaladı.

(Konu: İsyan | Ana mesaj: Uyarıyı hafife almak felakettir)

İsyanın sonucu anlatılır.

45. Ne ayağa kalkabildiler ne de yardım görebildiler.

(Konu: Acziyet | Ana mesaj: Azap geldiğinde güç işe yaramaz)

Helâkin kesinliği vurgulanır.

46. Daha önce de Nûh kavmini helâk etmiştik. Çünkü onlar yoldan çıkmış bir kavimdi.

(Konu: Tarih | Ana mesaj: Aynı hatalar aynı sonuçları doğurur)

Nûh kavmi örnek gösterilir.

47. Göğü kudretimizle biz kurduk ve şüphesiz biz genişleticiyiz.

(Konu: Yaratılış | Ana mesaj: Evren Allah’ın kudretiyle genişler)

Allah’ın kozmik kudreti vurgulanır.

48. Yeri de biz döşedik. Ne güzel döşeyicileriz!

(Konu: Nimet | Ana mesaj: Dünya insan için hazırlanmıştır)

Yeryüzünün yaşama uygunluğu belirtilir.

49. Her şeyden çift çift yarattık ki düşünesiniz.

(Konu: Denge | Ana mesaj: Yaratılışta denge vardır)

İbret ve tefekkür çağrısı yapılır.

50. Öyleyse Allah’a kaçın. Şüphesiz ben size O’ndan gönderilmiş apaçık bir uyarıcıyım.

(Konu: Tevbe | Ana mesaj: Kurtuluş Allah’a yönelmektedir)

Merkez çağrı yapılır.

51. Allah ile birlikte başka bir ilâh edinmeyin. Çünkü ben size O’ndan gönderilmiş apaçık bir uyarıcıyım.

(Konu: Tevhid | Ana mesaj: Şirk en büyük sapmadır)

Uyarı tekrarlanır.

52. Onlardan öncekilere de hiçbir peygamber gelmemişti ki “Büyücüdür” ya da “Delidir” demesinler.

(Konu: İnkâr | Ana mesaj: Hakikate karşı klasik suçlamalar)

İnkârın tarihsel sürekliliği anlatılır.

53. Bunu birbirlerine mi tavsiye ettiler? Hayır! Onlar azgın bir kavimdir.

(Konu: Azgınlık | Ana mesaj: İnkâr bilinçli tercihtir)

İnkârın kaynağı açıklanır.

54. Artık onlardan yüz çevir. Sen kınanacak değilsin.

(Konu: Sorumluluk | Ana mesaj: Tebliğ yapılır, kabul zorlanmaz)

Peygamber teselli edilir.

55. Öğüt ver. Çünkü öğüt müminlere fayda verir.

(Konu: Tebliğ | Ana mesaj: Öğüt iman sahiplerini diri tutar)

Öğüdün değeri vurgulanır.

56. Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.

(Konu: Yaratılış amacı | Ana mesaj: İnsanın varlık sebebi kulluktur)

Kur’an’ın en temel ayetlerinden biridir.

57. Onlardan bir rızık istemiyorum, beni doyurmalarını da istemiyorum.

(Konu: İhtiyaçsızlık | Ana mesaj: Allah kimseye muhtaç değildir)

İbadetin Allah’a fayda sağlamadığı açıklanır.

58. Şüphesiz rızık veren, güç ve kudret sahibi olan Allah’tır.

(Konu: Rızık | Ana mesaj: Gerçek rızık verici Allah’tır)

Rızık anlayışı düzeltilir.

59. Zulmedenlerin de, arkadaşlarının payı gibi bir payları vardır. Benden acele istemesinler.

(Konu: İlahi adalet | Ana mesaj: Azap ertelenebilir ama iptal olmaz)

Tehdit dili kullanılır.

60. Vay haline o inkâr edenlerin! Kendilerine vaat edilen o gün yüzünden.

(Konu: Ahiret | Ana mesaj: Hesap günü inkârcılar için felakettir)

Sûre güçlü bir uyarı ile sona erer.