İnsan bazen geleceği düşünürken kaygılanır, geçmişte yaşadıklarını hatırlarken hüzünlenir. İş, aile, sağlık, borç, yalnızlık veya belirsizlik kalbi daraltabilir. Böyle zamanlarda dua, kulun yükünü Allah Teâlâ’ya arz etmesi ve yalnız olmadığını hatırlamasıdır.
Kaygı duymak tek başına iman zayıflığının göstergesi değildir. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem de kaygıdan, hüzünden ve insanı güçsüz bırakan hâllerden Allah’a sığınmıştır. Mümin dua eder, sebeplere sarılır, güvendiği insanlardan destek alır ve ihtiyaç duyduğunda uzman yardımına başvurur.
Kaygı ve hüzünden Allah’a sığınma duası
Bu dua kaygı, hüzün, acizlik, tembellik, korkaklık, cimrilik, ağır borç ve insanların baskısı gibi kişiyi zorlayan hâlleri birlikte anmaktadır.
Allahümme innî eûzü bike mine’l-hemmi ve’l-hazen. Ve eûzü bike mine’l-aczi ve’l-kesel. Ve eûzü bike mine’l-cübni ve’l-buhl. Ve eûzü bike min galebeti’d-deyni ve kahri’r-ricâl.
AnlamıAllah’ım! Kaygıdan ve hüzünden sana sığınırım. Acizlikten ve tembellikten sana sığınırım. Korkaklıktan ve cimrilikten sana sığınırım. Borcun ağır basmasından ve insanların baskısı altında kalmaktan sana sığınırım.
Kaynak: Buhârî, Deavât, 38; hadis numarası 6369.
Zor zamanlarda okunan sıkıntı duası
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem sıkıntılı zamanlarda Allah’ın büyüklüğünü, hilmini ve bütün varlığın Rabbi oluşunu anarak dua ederdi.
Lâ ilâhe illallâhü’l-azîmü’l-halîm. Lâ ilâhe illallâhü Rabbü’l-arşi’l-azîm. Lâ ilâhe illallâhü Rabbü’s-semâvâti ve Rabbü’l-ardı ve Rabbü’l-arşi’l-kerîm.
AnlamıAzîm ve Halîm olan Allah’tan başka ilâh yoktur. Büyük Arş’ın Rabbi olan Allah’tan başka ilâh yoktur. Göklerin Rabbi, yerin Rabbi ve kerîm Arş’ın Rabbi olan Allah’tan başka ilâh yoktur.
Kaynak: Buhârî, Deavât, 27; hadis numarası 6346. Müslim, Zikir ve Dua, 83; hadis numarası 2730.
Hz. Yûnus’un duası
Hz. Yûnus karanlıklar içinde Rabbine yönelmiş, Allah’ın birliğini ve bütün noksanlıklardan uzak olduğunu dile getirerek kendi hatasını itiraf etmiştir. Kur’an-ı Kerim, Allah Teâlâ’nın onun duasına karşılık verdiğini ve müminleri de sıkıntıdan kurtardığını bildirir.
Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine’z-zâlimîn.
AnlamıSenden başka hiçbir ilâh yoktur. Seni bütün noksanlıklardan tenzih ederim. Gerçekten ben kendime haksızlık edenlerden oldum.
Kaynak: Enbiyâ Sûresi, 87–88. Ayrıca Tirmizî, Deavât, 81; hadis numarası 3505.
Allah’tan yardım ve düzen isteme duası
Yâ Hayyü yâ Kayyûm, bi-rahmetike esteğîs. Aslih lî şe’nî küllehû ve lâ tekilnî ilâ nefsî tarfete ayn.
AnlamıEy Hayy ve Kayyûm olan Allah’ım! Rahmetinle yardım istiyorum. Bütün işlerimi düzelt ve beni göz açıp kapayıncaya kadar bile nefsime bırakma.
Kaynak: Nesâî, es-Sünenü’l-Kübrâ, hadis numarası 10405; Hâkim, el-Müstedrek, hadis numarası 2000. Rivayet hasen kabul edilmiştir.
Zikir, tevekkül ve tedbir dengesi
Allah Teâlâ, “Bilesiniz ki kalpler ancak Allah’ı anmakla huzur bulur” buyurur (Ra‘d Sûresi, 28). Bu ayet, zikrin kalbe yön ve sükûnet kazandırdığını öğretir. Fakat tevekkül, hiçbir şey yapmadan sonucu beklemek değildir. Kul elinden gelen tedbiri alır, çalışır, destek ister ve ardından neticeyi Allah’a bırakır.
Dua sırasında hemen farklı bir duygu hissetmemek, duanın değersiz olduğu anlamına gelmez. Dua bir sihirli formül veya belirli sayıda okununca kesin sonuç veren bir işlem değildir. Bazen değişen şartlar, bazen kulun bakışı, bazen de sabırla yürütülen tedavi süreci olur. Kul samimiyetle dua eder; kabulün şeklini ve zamanını Allah Teâlâ’ya bırakır.
Kaygı anında uygulanabilecek sade bir düzen
- Mümkünse bulunduğun ortamı sakinleştir ve nefesini yavaşlat.
- Abdest alabilecek durumdaysan abdest al; değilsen bulunduğun hâlde Allah’a yönel.
- Kaygı ve hüzünden sığınma duasını anlamını düşünerek oku.
- Seni endişelendiren meseleyi kendi cümlelerinle Allah’a arz et.
- Çözebileceğin kısmı belirle ve küçük de olsa somut bir adım at.
- Sıkıntını güvendiğin biriyle paylaş; gerekli olduğunda uzman desteğini erteleme.
Kalbi rahatlatan doğru bakış
Mümin, her olayın kontrolünün kendi elinde olmadığını bilir. Bu bilgi sorumluluktan kaçış değil, insanın gücünün sınırını kabul etmesidir. Gayret kula, sonuç Allah’a aittir. İnsanın değiştirebileceği şeylere emek vermesi; değiştiremediklerini ise dua, sabır ve teslimiyetle Allah’a bırakması kalbin taşıdığı yükü hafifletebilir.
Bugün zorlanıyor olmak, daima böyle kalacağın anlamına gelmez. Allah Teâlâ, “Şüphesiz güçlükle beraber bir kolaylık vardır” buyurur (İnşirah Sûresi, 5–6). Bu müjde, sıkıntıyı inkâr etmeyi değil; sıkıntının içinde bile ümit kapısını açık tutmayı öğretir.
İlgili içerikler
Dua kalbin Rabbine açılan kapısıdır
Sıkıntını küçümseme, ümidini de kaybetme. Duaya devam ederken gerekli tedbirleri al ve yardıma ihtiyaç duyduğunda destek istemekten çekinme.
Dua ve zikir içeriklerinin tamamına ulaş →