1. Hâ Mîm.

(Konu: Hurûf-ı mukattaa | Ana mesaj: İlâhî kelâmın dikkat çekici başlangıcı)

Kur’an’ın kaynağının ilâhî olduğuna işaret eden harflerle başlar.

2. Bu Kitab’ın indirilişi, mutlak güç sahibi, hüküm ve hikmet sahibi Allah tarafındandır.

(Konu: Vahyin kaynağı | Ana mesaj: Kur’an’ın Allah’tan geldiği)

Kur’an’ın beşer sözü olmadığı vurgulanır.

3. Biz gökleri, yeri ve ikisi arasındakileri ancak hak ile ve belirlenmiş bir süre için yarattık. İnkâr edenler, uyarıldıkları şeylerden yüz çeviriyorlar.

(Konu: Yaratılış | Ana mesaj: Her şey hikmetle yaratılmıştır)

İnkârcıların hakikate karşı duyarsızlığı eleştirilir.

4. De ki: Allah’tan başka yalvardıklarınızı gördünüz mü? Onların yerden ne yarattıklarını bana gösterin. Yoksa göklerde bir ortaklıkları mı var? Eğer doğru söyleyenler iseniz, bundan önce bir kitap veya bir bilgi kalıntısı getirin.

(Konu: Tevhid | Ana mesaj: Putların acziyeti)

Şirk inancının delilsizliği ortaya konur.

5. Allah’ı bırakıp da kıyamet gününe kadar kendisine cevap veremeyecek olanlara yalvarandan daha sapık kim olabilir? Oysa onlar, bunların yalvarışlarından habersizdirler.

(Konu: Sapkınlık | Ana mesaj: Faydasız ilahlara yönelmenin boşluğu)

Putların hiçbir şeye güç yetiremeyeceği anlatılır.

6. İnsanlar bir araya toplandıkları zaman, o yalvardıkları onlara düşman kesilirler ve onların kendilerine kulluk etmelerini inkâr ederler.

(Konu: Kıyamet | Ana mesaj: Şirkin akıbeti)

Hesap günü sahte ilahların yüz çevirmesi tasvir edilir.

7. Ayetlerimiz onlara apaçık okunduğu zaman, inkâr edenler kendilerine gelen hak için: “Bu apaçık bir büyüdür” derler.

(Konu: İnkâr | Ana mesaj: Hakikatin inkâr edilmesi)

Kur’an’a yöneltilen iftiralar dile getirilir.

8. Yoksa “Onu uydurdu” mu diyorlar? De ki: Eğer onu ben uydurmuşsam, Allah’tan bana gelecek hiçbir şeye engel olamazsınız. O, sizin yaptığınız taşkınlıkları çok iyi bilendir. Benimle sizin aranızda şahit olarak O yeter. O çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.

(Konu: Peygamberlik | Ana mesaj: İftiralara cevap)

Peygamberin doğruluğu Allah’a havale edilir.

9. De ki: Ben peygamberlerin ilki değilim. Bana ve size ne yapılacağını da bilmem. Ben ancak bana vahyedilene uyarım. Ben sadece apaçık bir uyarıcıyım.

(Konu: Risalet | Ana mesaj: Peygamber de kuldur)

Peygamberin konumu netleştirilir.

10. De ki: Eğer bu Kur’an Allah tarafından ise ve siz onu inkâr etmişseniz, İsrailoğullarından bir şahit de onun benzerine şahitlik edip iman etmişken siz büyüklük taslarsanız, (haliniz nice olur!) Şüphesiz Allah zalimler topluluğunu doğru yola iletmez.

(Konu: Delil | Ana mesaj: Gerçeği bile bile inkâr)

Ehl-i kitaptan iman edenlere işaret edilir.

11. İnkâr edenler, iman edenler için: “Eğer (bu din) hayırlı olsaydı, onlar bizi geçemezlerdi” derler. Oysa onlar onunla doğru yola girmedikleri için: “Bu eski bir yalandır” derler.

(Konu: Kibir | Ana mesaj: Hakkı küçümseme)

Toplumsal üstünlük iddiası eleştirilir.

12. Ondan önce de bir rehber ve rahmet olarak Mûsâ’nın kitabı vardır. Bu da zulmedenleri uyarmak ve iyilik yapanlara müjde olmak üzere Arapça bir dille indirilmiş, kendinden öncekileri doğrulayan bir kitaptır.

(Konu: Vahiy zinciri | Ana mesaj: Kur’an önceki kitapları tasdik eder)

Tevrat ile Kur’an arasındaki bağ vurgulanır.

13. “Rabbimiz Allah’tır” deyip sonra dosdoğru olanlara korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir.

(Konu: İstikamet | Ana mesaj: Tevhid ve sebat)

İman ve istikrarın mükâfatı bildirilir.

14. İşte onlar cennet ehlidirler. Yaptıklarına karşılık olarak orada ebedî kalacaklardır.

(Konu: Ahiret | Ana mesaj: Cennet müjdesi)

Salih amelin sonucu açıklanır.

15. Biz insana, ana-babasına iyi davranmasını emrettik. Annesi onu zahmetle taşıdı ve zahmetle doğurdu. Taşınması ve sütten kesilmesi otuz ay sürer. Nihayet olgunluk çağına erişip kırk yaşına gelince: “Rabbim! Bana ve ana-babama verdiğin nimete şükretmemi, razı olacağın iyi işler yapmamı sağla; benim için soyumdan gelenleri de ıslah et. Ben sana yöneldim ve ben Müslümanlardanım” der.

(Konu: Anne-baba hakkı | Ana mesaj: Şükür ve dua)

İnsanın sorumluluk bilinci anlatılır.

16. İşte yaptıklarının en güzelini kabul edeceğimiz, kötülüklerini bağışlayacağımız kimseler bunlardır. Onlar cennet ehlidirler. Bu, kendilerine vaad edilen doğru bir vaaddir.

(Konu: İlâhî müjde | Ana mesaj: Rahmet ve bağışlanma)

Samimi tövbenin karşılığı belirtilir.

17. Ana-babasına: “Öf size! Benden önce nice nesiller gelip geçmişken, beni mi yeniden dirilmekle tehdit ediyorsunuz?” diyen, ana-babası da Allah’tan yardım isteyerek: “Yazıklar olsun sana! İman et; çünkü Allah’ın vaadi gerçektir” dedikleri halde, o: “Bu, eskilerin masallarından başka bir şey değildir” der.

(Konu: İsyan | Ana mesaj: Ahireti inkâr)

Nankör evlat örneği verilir.

18. İşte bunlar, kendilerinden önce gelip geçmiş cin ve insan toplulukları içinde, haklarında azap hükmü gerçekleşmiş kimselerdir. Şüphesiz onlar ziyana uğrayanlardır.

(Konu: Helâk | Ana mesaj: İnkârın sonucu)

Önceki ümmetlerin akıbetine dikkat çekilir.

19. Herkesin yaptıklarına göre dereceleri vardır. Allah onlara yaptıklarının karşılığını tam olarak verir; onlara haksızlık edilmez.

(Konu: Adalet | Ana mesaj: Karşılık esası)

İlâhî adalet vurgulanır.

20. İnkâr edenler ateşe sunuldukları gün (onlara denir ki): “Dünya hayatınızda bütün güzel şeylerinizi harcadınız, onların zevkini sürdünüz. Bugün ise yeryüzünde haksız yere büyüklük taslamanızın ve yoldan çıkmanızın karşılığı olarak aşağılayıcı bir azapla cezalandırılacaksınız.”

(Konu: Hesap | Ana mesaj: Dünya-ahiret dengesi)

Dünyevî azgınlığın bedeli anlatılır.

21. Âd kavminin kardeşini (Hûd’u) an. Hani o, kendisinden önce ve sonra da uyarıcılar gelip geçmişken Ahkâf bölgesindeki kavmini uyarmıştı: “Allah’tan başkasına kulluk etmeyin. Ben sizin için büyük bir günün azabından korkuyorum.”

(Konu: Peygamber kıssası | Ana mesaj: Tevhid çağrısı)

Âd kavmi ve Hûd peygamber hatırlatılır.

22. Dediler ki: “Sen bizi ilahlarımızdan çevirmek için mi geldin? Eğer doğru söyleyenlerden isen bizi tehdit ettiğin azabı getir.”

(Konu: İnkarcı meydan okuma | Ana mesaj: Küstah inkâr)

Kavmin alaycı tutumu aktarılır.

23. Dedi ki: “Bilgi ancak Allah katındadır. Ben size gönderildiğim şeyi tebliğ ediyorum; fakat sizi cahil bir topluluk olarak görüyorum.”

(Konu: Tebliğ | Ana mesaj: Görev bilinci)

Peygamberin sınırı ve sorumluluğu belirtilir.

24. Derken azabı vadilerine doğru gelen bir bulut halinde gördüklerinde: “Bu bize yağmur getiren bir buluttur” dediler. Hayır! O, acele istediğiniz şeydir; içinde acı bir azap bulunan bir rüzgârdır.

(Konu: Aldanış | Ana mesaj: Azabın gelişi)

Helâkin başlangıcı tasvir edilir.

25. Rabb’inin emriyle her şeyi yerle bir eder. Derken, evlerinden başka hiçbir şey görünmez oldu. İşte suçlu topluluğu böyle cezalandırırız.

(Konu: Helâk | Ana mesaj: İlâhî kudret)

Âd kavminin yok oluşu anlatılır.

26. Andolsun, biz onlara size vermediğimiz imkânlar vermiştik; kendilerine kulaklar, gözler ve kalpler vermiştik. Fakat kulakları, gözleri ve kalpleri onlara hiçbir fayda sağlamadı. Çünkü onlar Allah’ın ayetlerini inkâr ediyorlardı. Alay ettikleri şey de kendilerini kuşatıverdi.

(Konu: Nimet ve sorumluluk | Ana mesaj: İnkâr nimeti boşa çıkarır)

Güç ve imkânın tek başına kurtuluş olmadığı vurgulanır.

27. Andolsun, çevrenizdeki nice şehirleri de yok ettik ve belki dönerler diye ayetleri çeşit çeşit açıkladık.

(Konu: İbret | Ana mesaj: Uyarıların amacı)

Helâk edilen toplumlar örnek gösterilir.

28. Allah’ı bırakıp da kendilerine yakınlık sağlamak için edindikleri ilahlar onlara yardım etselerdi ya! Hayır, onlar kendilerinden kaybolup gittiler. Bu, onların yalanı ve uydurmakta oldukları şeydir.

(Konu: Şirk | Ana mesaj: Sahte ilahların acziyeti)

Şirkin boşluğu tekrar vurgulanır.

29. Hani cinlerden bir topluluğu, Kur’an’ı dinlemeleri için sana yöneltmiştik. Hazır bulunduklarında: “Susun!” dediler. Okuma bitince de uyarıcılar olarak kavimlerine döndüler.

(Konu: Cinler ve Kur’an | Ana mesaj: Vahyin evrenselliği)

Cinlerin Kur’an’a iman edişi anlatılır.

30. Dediler ki: “Ey kavmimiz! Biz, Mûsâ’dan sonra indirilmiş, kendinden öncekileri doğrulayan, hakka ve doğru yola ileten bir kitap dinledik.”

(Konu: Tasdik | Ana mesaj: Kur’an’ın rehberliği)

Kur’an’ın önceki vahiylerle uyumu ifade edilir.

31. “Ey kavmimiz! Allah’ın davetçisine uyun ve ona iman edin ki, Allah günahlarınızdan bir kısmını bağışlasın ve sizi acı bir azaptan korusun.”

(Konu: Davet | Ana mesaj: İman çağrısı)

Cinlerin tebliğ görevi görülür.

32. Kim Allah’ın davetçisine uymazsa, yeryüzünde (Allah’ı) aciz bırakamaz; onun Allah’tan başka dostları da yoktur. İşte onlar apaçık bir sapıklık içindedirler.

(Konu: Sorumluluk | Ana mesaj: İtaatin gerekliliği)

İnkârın çıkmazı anlatılır.

33. Gökleri ve yeri yaratan, onları yaratmakla yorulmayan Allah’ın, ölüleri diriltmeye de gücünün yettiğini görmezler mi? Evet, O her şeye gücü yetendir.

(Konu: Kudret | Ana mesaj: Dirilişin mümkünlüğü)

Ahiretin aklen mümkünlüğü ispatlanır.

34. İnkâr edenler ateşe sunuldukları gün (onlara): “Bu gerçek değil mi?” denir. Onlar: “Evet, Rabbimize andolsun ki gerçektir” derler. (Allah da) “Öyleyse inkâr ettiğinizden dolayı azabı tadın” der.

(Konu: İtiraf | Ana mesaj: Geç gelen kabul)

Ahirette inkârın sona ermesi anlatılır.

35. O hâlde, peygamberlerden azim sahibi olanların sabrettiği gibi sabret. Onlar için acele etme. Onlar, kendilerine vaad edilen şeyi gördükleri gün, sanki dünyada sadece gündüzün bir saati kadar kaldıklarını sanırlar. (Bu) bir tebliğdir. Yoldan çıkmış topluluktan başkası helâk edilir mi?

(Konu: Sabır | Ana mesaj: Peygambere teselli)

Surenin sonunda sabır ve tebliğ vurgusu yapılır.